قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2381

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال چهار صد و پنجاه و دويّم از رحلت خير البشر در اين سال « 1 » ، ارمانوس « 2 » ، ملك روم ، با لشكرى عظيم از قسطنطنيّه به عزم تسخير دمشق متوجّه آن صوب گرديد و اوّلا به بلدهء منبج « 3 » رسيده به محاصرهء آن مشغول شد . والى آن بلده محمود بن صالح بن مرداس با ساير بنى كلاب و ابن حسّان طايى با باقى قبايل عرب ، چون از مقاومت و ممانعت او عاجز بودند شهر را گذاشته متفرّق گشتند ، امّا راههاى غلّه بر لشكر روم آنچنان بستند كه از هيچ ممرّ غلّه به اردوى او نمىرسيد و قحط و گرانى به جايى رسيد كه اكثر لشكر ارمانوس به گرسنگى هلاك شدند و اسبان ايشان كاه نمىيافتند چه جاى دانه . بنابراين ، ارمانوس نادم و پشيمان شده مراجعت نمود . و در اين سال ، امير الامراى المستنصر باللّه ، كه نامش « بدر » بود ، از مصر به عزم تسخير مدينهء صور ، كه در آن وقت قاضى يمين الدّولة بن عقيل بر آن بلده استيلا يافته بود و اظهار اطاعت خليفه ، القائم بامر اللّه عباسى ، مىنمود ، متوجّه آن صوب گشت . و چون به حوالى آن بلده رسيد ، قاضى يمين الدّوله شهر را مضبوط ساخت و بدر محاصرهء آن نموده هر روز به محاربه قيام مىنمود . و قاضى يمين الدّوله كس پيش مقدّم أتراك عباسى ، كه در شام مىبودند ، فرستاده از وى امداد خواست و امير شام شش هزار سوار ترك برداشته متوجّه مدينهء صيدا ، كه از آن امير الجيوش بدر مصرى بود ، گشت . چون بدر بر اين حال اطلاع يافت ترك محاصره صور كرده به جانب صيدا توجّه نمود و

--> ( 1 ) . اكثر مورّخين حملهء قيصر روم را در بهار سال چهار صد و شصت و سه هجرى مىدانند . ( 2 ) . مراد ، رومانوس ديوجانس امپراتور روم شرقى است . ( 3 ) . هر سه نسخه : منج . منبج شهرى است بر كرانهء فرات ؛ - تاريخ ايران ، پژوهش دانشگاه كيمبريج ، ج 5 ، ص 68 .